Teşhis (Kişileştirme) Sanatı

Teşhis (Kişileştirme) Sanatı Nedir Ne Demektir Kısaca Örnekler

Doğadaki herhangi bir varlığı, canlıyı veya cansızı, insanmışçasına davrandırma veya insan gibi canlandırma sanatına Teşhis (Kişileştirme) Sanatı adı verilmektedir.

O çay ağır akar yorgun mu bilmem
Mehtabı hasta mı solgun mu bilmem

Bu dizelerdeki “çay, mehtap” insan dışı varlıklardır. Bu sözcükler, “yorgun, hasta” gibi insan özellikleriyle aktarılmış ve teşhis sanatı (kişileştirme) yapılmıştır.

Ağaçlar, sonbahara hazırlanıyor
Bu şehir eski İstanbul mudur?

Bu dizelerde Attila İlhan ağaçlar sonbahara hazırlanıyor diyerek ağaçların soğuk aylara bilinçli bir hazırlık yaptıklarını belirtmiş ve onlara insana özgü düşünme özelliği vererek teşhis (kişileştirme sanatı) yapmıştır.

Yalnızlığın olmadığı kalbime
Yağmurlar küskün
En güzel türküyü bir kurşun söyler
Bu dizelerde geçen yalnızlık, yağmurlar ve kurşunlar insan dışı varlıklar olduğu halde bunlar insan özellikleriyle aktarılmıştır. Bundan dolayı bu mısralarda üç teşhis (kişileştirme) yapılmıştır.

İntak (Konuşturmaca) Sanatı Nedir Ne Demektir Kısaca Örnekler

Doğadaki konuşma yetisi bulunmayan herhangi bir varlığın insanmışçasına konuşturulma sanatıdır. Çoğunlukla teşhis sanatı ile birlikte kullanılmaktadır. Arapça “ntk” köklerinden türetilmiştir ve nutuk ile aynı köktendir.
NOT: İntak olan her yerde teşhis de vardır. Çünkü insan dışındaki varlıkların konuşturulması hem teşhis hem de intak sanatı kapsamındadır. Ancak bütün kişileştirme sanatları o cümlede intak sanatı olduğu anlamına gelmemektedir.

  • Bu ayrılığımıza yıldızlar ağlıyordu.

Yukarıdaki örnekte kişileştirme (teşhis) sanatı olduğu halde intak sanatı yoktur çünkü yıldızlar insanmış gibi ağlamakta ancak konuşturulmamıştır.

« »

Alt Kategoriler:

Siz de Fikrinizi Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir