Etiket: Edebi Türler

Gazel

Gazel Nedir? Gazel Örnekleri Gazellerde; büyük çoğunlukla aşk ve güzellik konuları işlenir. Ayrıca ayrılık, sevgilinin güzelliği, baharın verdiği neşe gibi konular da gazellerde işlenir. Çoğu zaman coşkulu konuların işlendiği gazeller, konularına göre değişik isimler alır. Aşktan duyulan mutluluğu, sıkıntıyı, sevgilinin güzelliğini...

Nutuk (Söylev)

Tanınan, bilinen bir kişi tarafından topluluk karşısında etkili biçimde yapılan ve dinleyici kitlesini coşturmayı amaçlayan konuşmaya söylev (nutuk) denir. Söylev veren kişiye “hatip” denir. Konuşmacı konusuna hâkim olmak için çok iyi araştırma yapar. Topladığı bilgi ve belgeleri amacına ve hedef kitlesine...

Denemeler Montaigne

Deneme Nedir? Deneme Türü hakkında Kısaca Özet Bilgi Deneme, bilgilendirici (öğretici) bir metin türüdür. 16. yüzyılda Avrupa’da Rönesans’la birlikte insanın önemsenmeye başlanması ve özgür düşünmenin ilk adımlarının atılmasıyla ortaya çıkmıştır. Deneme türünde anlatıcı, yazarın kendisidir. Deneme, hemen her konuda yazılabilir. Yazar,...

Servetifünun Romanı

Roman ve öykü türünde, Batılı anlamda ilk başarılı örnekler Servet-i Fünun Edebiyatı döneminde verilmiştir. Realizm ve natüralizm akımlarının etkisiyle gerçek yaşama bağlı kalınmış, gözleme önem verilmiştir. Romanlarda İstanbul’un aydın çevreleri ile saray ve konak yaşamı, hikayelerde ise halk ve halkın sorunları...

Tenkit (Eleştiri)

Birinci Dönem Tanzimat Edebiyatında Tenkit Batılı anlamda eleştiri, Tanzimat’la birlikte edebiyatımıza kazandırılmıştır. Yeni edebiyatımızı modernleştirmeyi amaçlayan sanatçılar, eski edebi­yatı yıkmaya ve yerine yenisini yerleştirmeye çalışarak çalışmalarını bu yönde yoğunlaştırmışlardır. Tenkit türünün öncüsü Tanzimat edebiyatının en önemli sanatçılarından biri olan Namık Kemal’dir....

Tanzimat Dönemi Tiyatrosu

Tanzimat Birinci Dönem Tiyatrosu * Tiyatro türünün temelini Moliere’den yaptığı çevirilerle Ahmet Vefik Paşa atmıştır. * Batılı anlamda ilk tiyatro, Şinasi’nin Şair Evlenmesi adlı yapıtıdır. * Sahnelenen ilk tiyatro ise Namık Kemal’in “Vatan yahut Silistre” adlı yapıtıdır. * Tanzimat Dönemi’ne gelinceye...

Tanzimat Döneminde Roman ve Öykü

Birinci Dönem Tanzimat Edebiyatı Roman ve (Öykü) Hikaye Tanzimat Dönemi öncesi Türk edebiyatında hikaye ve roman türleri yoktu. Olay kaynaklı eserler, daha çok mesnevi ve halk hikayeleri türünde yazılmıştır. Türk edebiyatında roman, çevirilerle başlamıştır. Bu alanda ilk eser, Yusuf Kamil Paşa’nın...

Tanzimat Şiiri

Birinci Dönem Tanzimat Şiiri Bu dönemde biçim eski olup yeni konular işlenmiştir. Gazel, kaside, terkibibent gibi nazım şekilleri kullanılmış; konu olarak da ilk kez vatan, eşitlik, hürriyet işlenmiştir. Divan şiirine göre şiirin konu alanı genişletilmiştir. Konu bütünlüğü esas alınmıştır. Aruz ölçüsü...

Divan Edebiyatında Kullanılan Türler

Divan Edebiyatında Kullanılan Türler Divan Edebiyatında Kullanılan Manzum Türler Tevhit: Allahı, yaratılış ve kainatın aslı gibi unsurları ele alıp işleyen manzumelere “tevhit” adı verilmektedir. Tevhitte Allah’ın kudret isimleri yer alır. Münacaat: Allah’a yakarmak ve Allah’tan istekte bulunmak maksadıyla yazılan şiirlere denir....

Divan Edebiyatında Nesir

Divan Edebiyatında Nesir Ağır ve süslü bir dil kullanılmıştır. Divan edebiyatı nesrinde paragraf düzeni yoktur. Divan nesri sade nesir, orta nesir, süslü nesir olmak üzere üçe ayrılır. Sade Nesir Asıl amacın bir düşünceyi ifade etmek, bir bilgiyi aktarmak olduğu metinlerde kullanılan...

Dini Tasavvufi Türk Halk Şiiri (Tekke Şiiri)

Dini-Tasavvufî Türk edebiyatı İslâmiyet’in ve tasavvufun etkisiyle ortaya çıkmıştır. İslâmiyet’in kökleşip yayılmasında büyük etkisi olan tasavvuf, zamanla edebî eserlerde de işlenmiş, din ve tasavvuf, edebiyat aracılığıyla yayılmaya çalışılmıştır. Dini Tasavvufi Türk edebiyatına tekke edebiyatı da denir. Dini Tasavvufi Türk Halk Şiiri...

Orta Oyunu

Orta Oyunu Nedir Hakkında Kısaca Özet Bilgi Orta oyunu, Karagöz oyununun gerçek kişiler tarafından canlandırılmasıyla ortaya çıkmış bir tiyatro oyunudur. Yazılı bir metne bağlı kalınmadan oynanır. Doğaçlama ile zenginleşen sözlü metinler vardır. Orta oyunu, etrafı seyircilerle kuşatılmış yuvarlak bir açık alanda...

Hacivat ve Karagöz Oyunu

Hacivat ve Karagöz Oyunu Hakkında Kısaca Bilgi Işık yansıtılarak beyaz bir perdenin arkasında tasvir adı verilen resimlerin gölgelerinden yararlanılarak oynatılan gölge oyununa “Karagöz Oyunu” adı verilir.. Halkın ortak malı olan bu oyun, başta konuşmadaki taklit ve el mahareti olmak üzere birçok...

Halk Hikayeleri

Halkın ortak duygularını yansıtan, anlatma yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılan hikayelerdir. Aşıklar tarafından anlatılan halk hikayeleri, manzum ve mensur (nazım-nesir) karışık olarak anlatılıp sonraki dönemlerde yazıya geçirilen anonim ürünlerdir. Olaylar, nesirle; duygular, nazımla ifade edilir. Halk hikayeleri, destandan modern hikayeye geçişi sağlayan...

Sözlü Anlatım Türleri

NUTUK (Söylev) Bir topluluğa heyecan vermek ya da belirli bir düşünceyi aşılamak amacıyla yapılan konuşmalardır. Her konuda yapılabilir. Yunan edebiyatında Demosthenes, Latin edebiyatında ise Çiçero türünün ilk ve önemli temsilcileridir. > Edebiyatımızda ilk söylev örneği, “Göktürk Yazıtları”dır; Cumhuriyet Devri’nin en büyük...

Öğretici Metinler

Öğretici metinler dilin sanatsal işlevi dışında kullanıldığı, kanıları değiştirmeyi, bilgi ve haber vermeyi, karşıdakini düşündürmeyi amaçlayan kurmaca olmayan yazıların genel adıdır. ÖĞRETİCİ METİNLERDE METİN VE ZİHNİYET Bir yazar, hangi amaçla yazarsa yazsın kişiliğini ve kişiliğinin aracılığıyla da içinde yaşadığı toplumun zihniyetini...

Tiyatro Terimleri

Adapte: Yabancı bir eseri yer adları, şahıs adları, deyimleri, gelenek ve görenekleriyle yerli hayata uygulayarak çevirme; uyarlama. Adaptasyon: Adapte etme, uyarlama. Aksesuar: Tiyatro sahnesinde kullanılan eşya. Aksiyon: Roman, hikâye, tiyatro vb. türlerde konuyu genişleten asıl olaylar. Genel anlamıyla hareket. Aktör: Erkek...

Tiyatro (Göstermeye Bağlı Metinler)

Güzel sanatların en eski dallarından biri olan tiyatro, konuşma ve eyleme dayanan olayları oluş halinde gösteren ve yaşayanların ağzından anlatan yazı türüdür. Tiyatro, dramatik ya da ritmik sanat olarak diğer sanatlardan farklılık gösterir. Tiyatro Çeşitleri: Trajedi (Tragedya): Açık yönü ağır basan,...

Olay Çevresinde Oluşan Metinler

Anadolu’nun fethi ve Müslümanlaştırılması için savaşan alperen ve gazilerin gösterdikleri kahramanlıklar, Anadolu’da daha XII. yüzyılda Türk destan geleneğinin dini tasavvufi motiflerle yenilenerek sürdürülmesini sağlayan bir ortam hazırlamıştır. Bu ortamda oluşan eserler Battalname, Danişmentname, Saltukname, Hamzaname ve Dede Korkut Hikayeleridir. ROMAN Olmuş...

Anlatmaya Bağlı Metinler

Anlatmaya Bağlı Metinler Nelerdir Kısaca Bilgi Bu türde yukarıdaki şemadan da anlaşılacağı üzere eserin bir olay ekseninde cereyan etmesi söz konusudur. Roman, masal, hikaye, halk hikayesi, fabl, destan, manzum hikaye ve mesneviler bu türde ele alınır. Anlatmaya Bağlı Metinlerde Zihniyet Anlatmaya...